M-PID, NS-PID, S-PID – nowe identyfikatory produktów obowiązkowe od 1 listopada 2026 r. w zgłoszeniach celnych e-commerce

Od 1 listopada 2026 r. każde zgłoszenie celne przy imporcie towarów ze sprzedaży na odległość (B2C, przesyłki do 150 EUR) musi zawierać identyfikatory produktów – M-PID, NS-PID oraz, jeśli istnieje, S-PID. Brak tych danych oznacza niekompletne zgłoszenie, które organy celne mogą zatrzymać lub odrzucić. Poniżej wyjaśniamy, czym są te trzy identyfikatory, kto je nadaje, jak trafiają do zgłoszenia i jak przygotować katalog produktów, zanim skończy się okres dobrowolny.

Czym są identyfikatory produktów (PID) i po co Unia je wprowadza

Identyfikator produktu (PID, ang. Product Identifier) to unikatowy kod, który jednoznacznie wskazuje konkretny wariant towaru – z uwzględnieniem marki, rozmiaru, koloru czy opakowania. Firmy używają PID od dawna do zarządzania magazynem, sprzedażą, zwrotami czy wycofaniami z rynku. Nowość polega na tym, że część tych kodów trafi teraz obowiązkowo do administracji celnej.

Impulsem była unijna operacja kontrolna prowadzona przez organy celne 27 państw członkowskich wspólnie z nadzorem rynku. Wykazała ona, że wysoki odsetek tanich towarów importowanych bezpośrednio do konsumentów w UE nie spełnia unijnych wymogów bezpieczeństwa i norm produktowych. Cel PID jest więc kontrolny: dzięki śledzeniu towaru po jego rzeczywistym kodzie celnicy mogą wynik kontroli jednej sztuki „rozciągnąć” na wszystkie produkty o podobnym profilu ryzyka, zamiast oceniać każdą paczkę po luźnym opisie typu „bawełniany t-shirt”.

To pierwszy krok szerszej reformy. Docelowo, po uruchomieniu unijnego huba danych celnych (EU Customs Data Hub) od lipca 2028 r., zakres danych produktowych będzie znacznie szerszy.

Od kiedy PID są obowiązkowe — kalendarz wdrożenia

Wprowadzenie identyfikatorów rozłożono na dwa etapy – dobrowolny i obowiązkowy:

Wskazówka: okres dobrowolny to jedyne okno, w którym błędy w danych produktowych generują ostrzeżenia, a nie twarde zatrzymania. Warto zasilić katalog PID od pierwszego dnia i przetestować cały łańcuch przekazywania danych.

Trzy identyfikatory: M-PID, NS-PID i S-PID

Wymóg dotyczy trzech konkretnych kodów. Dwa z nich (M-PID i NS-PID) trzeba podać zawsze, trzeci (S-PID) — tylko jeśli dla danego produktu istnieje.

M-PID – identyfikator sprzedawcy

M-PID nadaje podmiot, który organizuje i prowadzi ofertę sprzedaży na odległość: sklep internetowy, marketplace lub platforma. W praktyce jest to SKU lub identyfikator listingu, którego sprzedawca już używa na swojej witrynie. Kod ma być dostępny dla klienta (służy do wyszukania i zamówienia produktu) oraz unikatowy w obrębie danej platformy – nawet jeśli ten sam produkt oferuje wielu sprzedawców. M-PID trzeba podać w każdym przypadku, bez wyjątku.

NS-PID – nieznormalizowany identyfikator producenta

NS-PID nadaje producent, wytwórca lub dostawca produktu. To kod, który nie opiera się na międzynarodowym standardzie — typowo numer modelu lub numer części. Przepisy zakładają, że każdy produkt ma taki identyfikator, bo z reguły istnieje operacyjna potrzeba jego oznaczenia. Jeśli jednak NS-PID nie istnieje, producent ma go nadać (bez narzuconej struktury) albo — dla uproszczenia — użyć jako NS-PID istniejącego S-PID. To również jest dopuszczalne. NS-PID także podaje się zawsze.

S-PID – znormalizowany identyfikator producenta (np. EAN)

S-PID to znormalizowany kod producenta oparty na uznanym międzynarodowym standardzie. W Europie najczęściej jest to EAN (European Article Number – 13-cyfrowy numer pod kodem kreskowym), a dla książek ISBN. Producent nie ma obowiązku nadawać S-PID każdemu produktowi (uzyskanie kodu wiąże się z kosztem). Jeśli produkt nie ma znormalizowanego kodu, nie wolno zostawić pola pustego – trzeba zadeklarować, że S-PID nie istnieje, kodem wyjątku Y081.

Kto nadaje, a kto zgłasza — role i odpowiedzialność

Nowy wymóg rozdziela obowiązki między trzy grupy uczestników łańcucha:

• Sprzedawca / marketplace / platforma – nadaje M-PID i ma go przekazać dalej wszystkim, którzy będą zgłaszać towar do odprawy.
• Producent / wytwórca / dostawca – nadaje NS-PID i (opcjonalnie) S-PID oraz przekazuje je w łańcuchu dostaw do momentu, w którym trafią do zgłaszającego.
• Zgłaszający (deklarant) – podaje PID organom celnym. W większości przypadków będzie to posiadacz IOSS, operator procedury szczególnej (Special Arrangements), ich przedstawiciel pośredni, przedstawiciel pośredni importera lub – rezydualnie – każda osoba mogąca przedstawić towar. To on odpowiada za kompletność i poprawność danych na mocy art. 15 UKC.

Praktyczny wniosek: dane muszą płynąć od sprzedawcy i producenta aż do zgłaszającego. Jeśli w tym łańcuchu brakuje kodu, zgłoszenie będzie niekompletne, a odpowiedzialność spoczywa na zgłaszającym.

Jak PID trafiają do zgłoszenia celnego – kody dokumentów i pole danych

Technicznie identyfikatory przekazuje się jako „dokumenty załączone” w polu danych 12 03 000 000 zgłoszenia (lub równoważnym polu innego dopuszczonego zgłoszenia). Komisja utworzyła w tym celu nowe kody dokumentów w TARIC:

Kody podaje się, gdy w zgłoszeniu użyto dodatkowego kodu procedury F48 (IOSS), F49 (procedura szczególna) lub F53 (standardowa procedura VAT) w związku ze sprzedażą na odległość. Pole jest powtarzalne – jeśli jedna pozycja towarowa obejmuje kilka produktów, PID podaje się dla każdego z nich osobno.

Kogo dotyczy obowiązek i jakie są wyłączenia

Wymóg obejmuje wszystkie towary sprzedawane w ramach sprzedaży na odległość importowanych towarów (dystans B2C), w przesyłkach o wartości rzeczywistej do 150 EUR, niezależnie od schematu VAT (IOSS, procedura szczególna, standardowy VAT) i typu zgłoszenia (H1, H6, H7). PID nie są wymagane dla odbiorców B2B zarejestrowanych do VAT ani dla przesyłek o wartości 150 EUR i wyższej.

Tolerancje administracyjne i przypadki szczególne

Dla części towarów, ze względu na ich charakter, Komisja przewidziała uproszczenie – uznaje się je za zgodne z wymogiem PID, gdy podano umowny „M-PID” w C127 i „NS-PID” w C128:

• Nieprzetworzone produkty rolne i łatwo psujące się (działy 1-15 nomenklatury).
• Wyroby rękodzielnicze i artystyczne (wybrane kody towarowe).
• Antyki, przedmioty kolekcjonerskie, dzieła sztuki, znaczki i monety (pozycje 9701-9706).
• Wyroby medyczne i farmaceutyki — reguły szczególne dla S-PID (m.in. UDI-DI jako S-PID dla wyrobów medycznych; kod produktu jako S-PID dla leków).

Pozostałe przypadki nie korzystają z uprzywilejowania. Przykładowo: dla towaru używanego podaje się PID produktu oryginalnego; dla wyrobu personalizowanego lub print-on-demand – PID towaru bazowego (np. koszulki, na której nadrukowano logo).

Co grozi za brak lub błędny PID

Po 1 listopada 2026 r. zgłoszenie bez wymaganych identyfikatorów jest niekompletne, a niekompletne zgłoszenie system celny może odrzucić lub zatrzymać do wyjaśnienia. Świadome podawanie identyfikatorów, które przeczą celowi regulacji (np. kodów na poziomie partii lub sztuki tam, gdzie istnieje kod na poziomie modelu), będzie co do zasady traktowane jako naruszenie. Art. 252 lit. b) unijnego kodeksu celnego wskazuje jako naruszenie „niedopełnienie obowiązku dostarczenia lub udostępnienia organom celnym kompletnych i dokładnych danych”.

Dla nadawcy pojedynczych paczek to problem operacyjny. Dla firmy skalującej sprzedaż w UE, korzystającej z wielu kanałów i obsługującej setki lub tysiące pozycji produktowych, nieuporządkowany katalog może stać się wąskim gardłem całego modelu – bo danych nie da się wiarygodnie i automatycznie przekazać do zgłoszenia.

Jak przygotować się przed 1 listopada 2026 r. — lista kroków

1. Zinwentaryzuj katalog produktów. Sprawdź, czy każdy SKU ma poprawny M-PID, znany kod producenta (NS-PID) i – jeśli istnieje – zapisany EAN/GTIN (S-PID).
2. Zidentyfikuj luki. Wypisz produkty bez NS-PID i bez S-PID. Braki NS-PID zgłoś producentom/dostawcom z wyprzedzeniem – to krok poza Twoją kontrolą, więc najbardziej narażony na opóźnienie.
3. Oznacz produkty bez S-PID. Upewnij się, że w danych mają aktywną deklarację wyjątku Y081 — pole nie może zostać puste.
4. Przetestuj przepływ danych w okresie dobrowolnym. Zacznij deklarować PID od 1 lipca 2026 r. i wychwyć błędy struktury, zanim staną się twardym zatrzymaniem.
5. Ustal przekazywanie kodów w łańcuchu. Sprzedawca ma dostarczyć M-PID, producent NS-PID i S-PID, a zgłaszający musi je otrzymać przed odprawą.
6. Zmapuj pola na system zgłoszeń. W polskich realiach import e-commerce obsługuje AIS/e-Commerce (zgłoszenia H7); zadbaj, by kody C127–C129 i Y081 były zasilane w polu dokumentów załączonych.

PID w kontekście reformy celnej UE 2026-2028

Identyfikatory produktów to jeden z elementów sekwencji zmian. Od 1 lipca 2026 r. zniesiono zwolnienie z cła dla przesyłek do 150 EUR i wprowadzono tymczasowe cło ryczałtowe 3 EUR za pozycję (do 1 lipca 2028 r.). PID dokładają do tego warstwę danych produktowych, a docelowo – po uruchomieniu EU Customs Data Hub w 2028 r. – zakres wymaganych informacji jeszcze się poszerzy. Kto uporządkuje dane produktowe teraz, uniknie gaszenia pożarów przy kolejnych etapach reformy.

AI Act – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

• Czym różni się M-PID od NS-PID i S-PID?
  M-PID nadaje sprzedawca, marketplace lub platforma (zwykle SKU oferty). NS-PID i S-PID nadaje producent lub dostawca: NS-PID to kod bez międzynarodowego standardu (np. numer modelu), a S-PID to kod znormalizowany, np. EAN lub ISBN.
• Czy muszę podać wszystkie trzy identyfikatory?
  M-PID i NS-PID podaje się zawsze. S-PID tylko wtedy, gdy dla produktu istnieje (np. ma kod EAN). Jeśli nie istnieje, zamiast S-PID podaje się kod wyjątku Y081 – pola nie wolno zostawić pustego.
• Od kiedy identyfikatory produktów są obowiązkowe?
  Obowiązkowo od 1 listopada 2026 r. Wcześniej, od 1 lipca 2026 r., można je deklarować dobrowolnie, bez sankcji za braki lub błędy.
• Kogo dotyczy obowiązek PID?
  Sprzedaży na odległość importowanych towarów do konsumentów w UE (B2C), w przesyłkach o wartości do 150 EUR. Nie dotyczy odbiorców B2B zarejestrowanych do VAT ani przesyłek o wartości 150 EUR i wyższej.
• Co, jeśli produkt nie ma kodu EAN?
  Nadal trzeba podać M-PID i NS-PID, a brak znormalizowanego kodu deklaruje się kodem wyjątku Y081. Producent, który nie ma NS-PID, ma go nadać albo użyć S-PID również jako NS-PID.
• Co grozi za brak PID w zgłoszeniu po 1 listopada 2026 r.?
  Zgłoszenie jest niekompletne – organy celne mogą je odrzucić, zatrzymać lub skierować do kontroli. Podanie danych niezgodnych z celem regulacji może być traktowane jako naruszenie obowiązku dostarczenia kompletnych i dokładnych danych.
• Gdzie w zgłoszeniu celnym podaje się PID?
  W polu danych 12 03 000 000 „Dokument załączony”, przy użyciu kodów C127 (M-PID), C128 (NS-PID), C129 (S-PID) i Y081 (brak S-PID). Pole jest powtarzalne dla wielu produktów w jednej pozycji.