AI Act – nowe obowiązki od 2 sierpnia 2026 roku. Co musi wiedzieć firma?

Od 2 sierpnia 2026 roku zaczęły obowiązywać kolejne przepisy unijnego AI Act, dotyczące m.in. transparentności wykorzystywania sztucznej inteligencji. Nowe obowiązki mają szczególne znaczenie dla firm korzystających z chatbotów, narzędzi generatywnej AI oraz systemów automatyzujących kontakt z klientami. Sprawdź, co zmieniają nowe przepisy, kogo dotyczą i jak przygotować firmę na kolejne etapy wdrażania AI Act.

AI Act – co zmienia się od 2 sierpnia 2026 roku?

Unijny AI Act stopniowo wprowadza zasady dotyczące projektowania, wdrażania i wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji. Od 2 sierpnia 2026 roku zastosowanie mają kolejne przepisy, w tym wymagania dotyczące transparentności systemów AI.

Zmiany dotyczą przede wszystkim sytuacji, w których użytkownik może mieć kontakt z systemem AI albo otrzymać treść stworzoną lub zmodyfikowaną przy jego wykorzystaniu.

W praktyce nowe obowiązki mogą dotyczyć m.in:

• chatbotów i wirtualnych asystentów,
• agentów AI obsługujących klientów,
• automatycznych doradców sprzedażowych,
• treści marketingowych tworzonych przez AI,
• obrazów, nagrań i materiałów wideo generowanych przez sztuczną inteligencję,
• deepfake’ów,
• wybranych treści dotyczących spraw leżących w interesie publicznym.

Nie każda firma będzie jednak podlegać wszystkim obowiązkom w takim samym zakresie. Znaczenie ma m.in. rola przedsiębiorstwa w łańcuchu dostarczania AI oraz sposób wykorzystywania konkretnego systemu.

Chatbot i agent AI – użytkownik musi wiedzieć, z kim rozmawia

Jednym z najbardziej praktycznych obowiązków jest informowanie użytkownika o tym, że ma kontakt z systemem sztucznej inteligencji.

Dotyczy to m.in. chatbotów, wirtualnych asystentów, awatarów oraz agentów AI, którzy komunikują się bezpośrednio z użytkownikami. Informacja powinna zostać przekazana najpóźniej na początku pierwszej interakcji, chyba że z okoliczności jasno wynika, że użytkownik ma do czynienia z AI.

W praktyce oznacza to konieczność sprawdzenia firmowych chatbotów i innych automatycznych narzędzi wykorzystywanych np. w:

• obsłudze klienta,
• sprzedaży internetowej,
• procesie reklamacyjnym,
• doradztwie produktowym,
• komunikacji z użytkownikami.

Prosty komunikat informujący, że rozmowa prowadzona jest z asystentem AI, może być więc jednym z elementów dostosowania firmowego rozwiązania do nowych wymogów.

Treści wygenerowane przez AI trzeba odpowiednio oznaczać

AI Act wprowadza również zasady dotyczące treści wygenerowanych lub zmanipulowanych przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji. Dostawcy systemów generatywnej AI powinni zapewnić, aby wygenerowane treści, takie jak tekst, obraz, dźwięk czy wideo, były oznaczane w sposób umożliwiający ich rozpoznanie przez systemy techniczne. Nie oznacza to jednak, że każda treść przygotowana z pomocą AI musi być zawsze opatrzona dużym, widocznym komunikatem „wygenerowane przez AI”. Sposób zastosowania obowiązku zależy od rodzaju systemu i konkretnej treści.

Dla firm oznacza to przede wszystkim potrzebę sprawdzenia, w jaki sposób wykorzystywane przez nie narzędzia AI oznaczają materiały syntetyczne. Dla starszych systemów generatywnej AI przewidziano okres przejściowy. W przypadku systemów wprowadzonych na rynek przed 2 sierpnia 2026 roku obowiązek technicznego oznaczania treści zacznie być stosowany 2 grudnia 2026 roku.

Deepfake i treści dotyczące spraw publicznych

Szczególne zasady dotyczą materiałów, które mogą przypominać prawdziwe osoby, miejsca lub wydarzenia.

Jeżeli firma profesjonalnie wykorzystuje AI do tworzenia obrazu, dźwięku lub materiału wideo będącego deepfake’em, odbiorca powinien zostać poinformowany, że materiał został wygenerowany lub zmanipulowany przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji.

Podobne zasady dotyczą określonych tekstów generowanych przez AI, które mają informować społeczeństwo o sprawach leżących w interesie publicznym. AI Act przewiduje jednak wyjątki, m.in. gdy materiał został poddany odpowiedniej kontroli człowieka lub procesowi redakcyjnemu, a za jego publikację odpowiada konkretny podmiot lub osoba.

AI Act – najważniejsze terminy

Jak przygotować firmę do nowych obowiązków?

Przedsiębiorstwa korzystające ze sztucznej inteligencji powinny przede wszystkim sprawdzić, jakie systemy AI są wykorzystywane w organizacji i do czego służą.

Warto w szczególności:

• stworzyć listę wykorzystywanych narzędzi AI,
• sprawdzić chatboty i agentów komunikujących się z klientami,
• zweryfikować sposób oznaczania treści generowanych przez AI,
• ustalić zasady korzystania z AI przy tworzeniu materiałów marketingowych,
• określić osoby odpowiedzialne za kontrolę treści przygotowanych przez AI,
• sprawdzić, czy firma występuje jako dostawca systemu AI, użytkownik wdrażający gotowe rozwiązanie, czy w obu rolach.

Ważne jest również zachowanie dokumentacji dotyczącej wykorzystywanych systemów i przyjętych procedur. W razie kontroli pozwoli ona łatwiej wykazać, w jaki sposób przedsiębiorstwo realizuje obowiązki wynikające z AI Act.

Kary za naruszenie AI Act

AI Act przewiduje wysokie sankcje za nieprzestrzeganie przepisów. Za naruszenie obowiązków innych niż zakazane praktyki kara może wynieść nawet 15 mln euro lub 3% całkowitego światowego obrotu przedsiębiorstwa z poprzedniego roku obrotowego. Jeszcze wyższe kary przewidziano za stosowanie zakazanych praktyk AI. W takim przypadku mogą one sięgnąć 35 mln euro lub 7% światowego obrotu.

Wysokość sankcji pokazuje, że zgodność z AI Act nie powinna być traktowana wyłącznie jako kwestia techniczna. Dla firm korzystających ze sztucznej inteligencji staje się również elementem zarządzania ryzykiem i zgodnością regulacyjną. Równolegle w Polsce powstaje krajowy system nadzoru nad AI. Ustawa o systemach sztucznej inteligencji została podpisana 24 lipca 2026 roku i ogłoszona w Dzienniku Ustaw 27 lipca. Przewiduje ona utworzenie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), która będzie m.in. zajmować się skargami, kontrolami i nakładaniem kar.

Nowe przepisy nie oznaczają, że firmy muszą rezygnować z wykorzystywania sztucznej inteligencji. Ich celem jest przede wszystkim zwiększenie przejrzystości i bezpieczeństwa korzystania z AI. Jeżeli Twoja firma wykorzystuje chatboty, generatywną AI lub inne rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji, warto już teraz przeprowadzić przegląd wykorzystywanych narzędzi i przygotować wewnętrzne zasady ich stosowania.

AI Act – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

• Od kiedy obowiązują nowe przepisy AI Act dotyczące transparentności??
  Najważniejsze przepisy dotyczące transparentności, w tym art. 50 AI Act, zaczęły być stosowane 2 sierpnia 2026 roku.
• Czy chatbot musi informować, że jest sztuczną inteligencją?
  Tak, system komunikujący się bezpośrednio z użytkownikiem powinien poinformować go o tym, że ma kontakt z AI, chyba że jest to oczywiste z okoliczności.
• Czy treści wygenerowane przez AI trzeba oznaczać?
  AI Act przewiduje obowiązki dotyczące oznaczania treści wygenerowanych lub zmanipulowanych przez AI. Szczegółowe wymagania zależą od rodzaju systemu i materiału.
• Czym jest AI literacy?
  To obowiązek zapewnienia osobom korzystającym z systemów AI odpowiedniego poziomu wiedzy i kompetencji pozwalających na świadome i bezpieczne korzystanie z takich narzędzi.
• Jak wysokie są kary za naruszenie AI Act?
  W zależności od rodzaju naruszenia kara może sięgnąć 15 mln euro lub 3% światowego obrotu, a w przypadku zakazanych praktyk nawet 35 mln euro lub 7% obrotu.