DDP vs DAP – kompletny poradnik

DDP (Delivered Duty Paid) i DAP (Delivered at Place) to reguły Incoterms® 2020 określające podział kosztów, formalności i ryzyka między sprzedawcą a kupującym. Główna różnica dotyczy importu: przy DDP odprawę importową przeprowadza sprzedawca i to on pokrywa należne cło oraz podatki, natomiast przy DAP obowiązki te należą do kupującego.

Obie reguły można stosować przy każdym rodzaju transportu, również w przewozach multimodalnych.

DDP i DAP – czym różnią się te warunki dostawy?

DAP i DDP należą do reguł Incoterms® 2020 przeznaczonych dla wszystkich rodzajów transportu, w tym transportu multimodalnego. Sprzedawca ponosi ryzyko utraty lub uszkodzenia towaru aż do wskazanego miejsca przeznaczenia.

DAP – Delivered at Place

Przy DAP sprzedawca organizuje i opłaca transport do wskazanego miejsca, na przykład magazynu, terminala, fabryki lub siedziby kupującego. Odpowiada również za odprawę eksportową oraz formalności tranzytowe, jeżeli są wymagane.

Kupujący odpowiada natomiast za:

• odprawę celną importową,
• uzyskanie wymaganych pozwoleń importowych,
• zapłatę cła, VAT-u importowego i innych należności,
• rozładunek towaru,
• koszty rozładunku, jeżeli nie zostały uwzględnione w umowie przewozu zawartej przez sprzedawcę.

Ryzyko utraty lub uszkodzenia towaru przechodzi na kupującego w uzgodnionym miejscu dostawy, przed rozpoczęciem rozładunku.

DDP – Delivered Duty Paid

DDP nakłada na sprzedawcę najszerszy zakres obowiązków spośród wszystkich reguł Incoterms®. Sprzedawca organizuje transport, przeprowadza odprawę eksportową, tranzytową i importową oraz pokrywa należne cło, podatki i inne opłaty związane z importem.

Towar zostaje dostarczony po odprawie importowej, gdy znajduje się do dyspozycji kupującego na przybyłym środku transportu i jest gotowy do rozładunku.

Na żądanie sprzedawcy kupujący ma obowiązek pomóc mu w uzyskaniu informacji lub dokumentów potrzebnych do odprawy, których sprzedawca nie może zdobyć samodzielnie. Taka pomoc odbywa się na ryzyko i koszt sprzedawcy.

DDP vs DAP – porównanie obowiązków

Kiedy wybrać DAP, a kiedy DDP?

Wybór powinien zależeć od możliwości prawnych sprzedawcy, wymagań obowiązujących w kraju importu oraz doświadczenia kupującego w obsłudze odpraw celnych.

Kiedy warto wybrać DAP?

DAP może być odpowiednim rozwiązaniem, gdy:

• sprzedawca nie może uzyskać odprawy importowej w kraju przeznaczenia,
• sprzedawca nie ma wymaganej rejestracji podatkowej, licencji lub przedstawiciela,
• kupujący zna lokalne procedury celne,
• kupujący chce samodzielnie rozliczyć VAT importowy,
• kupujący współpracuje z własną agencją celną,
• sprzedawca chce ograniczyć ryzyko związane z lokalnymi wymaganiami importowymi.

DAP często sprawdza się w transakcjach B2B, w których kupujący ma doświadczenie w imporcie. Jeżeli jednak odbiorca nie zna procedur celnych, odprawa może się opóźnić i spowodować dodatkowe koszty magazynowania.

Kiedy warto wybrać DDP?

DDP może być korzystne, gdy:

• sprzedawca chce wliczyć transport i należności importowe w cenę,
• klient nie powinien być zaskakiwany opłatami importowymi przy odbiorze,
• sprzedawca może legalnie uzyskać odprawę importową,
• sprzedawca zna lokalne przepisy celne i podatkowe,
• firma ma odpowiednią rejestrację, przedstawiciela lub zaplecze operacyjne,
• sprzedawca internetowy chce z góry uwzględnić należności importowe w cenie i ograniczyć ryzyko dopłat po stronie odbiorcy.

Sama współpraca z przewoźnikiem lub agencją celną może nie wystarczyć. Przed zastosowaniem DDP sprzedawca powinien sprawdzić, czy może uzyskać odprawę importową w danym kraju oraz jakie obowiązki podatkowe, rejestracyjne i dokumentacyjne się z tym wiążą. Jeżeli nie jest to możliwe, bezpieczniejszym rozwiązaniem może być DAP.

Kto odpowiada za opóźnienie na granicy?

Reguły Incoterms® określają podział obowiązków, kosztów i ryzyka, ale nie rozstrzygają kompleksowo odpowiedzialności prawnej za opóźnienie dostawy.

Przy DAP kupujący odpowiada za przeprowadzenie odprawy importowej i ponosi jej koszty. Jeżeli opóźnienie wynika z niewykonania tych obowiązków, kupujący może zostać obciążony między innymi kosztami magazynowania lub zwrotu przesyłki.

Przy DDP za odprawę importową odpowiada sprzedawca. Kupujący musi jednak udzielić wymaganej pomocy, jeżeli sprzedawca nie może samodzielnie uzyskać określonych informacji lub dokumentów.

Ostateczne rozliczenie skutków opóźnienia zależy od jego przyczyny, treści umowy sprzedaży, warunków przewoźnika i obowiązującego prawa.

Jak prawidłowo wskazać DDP lub DAP w umowie?

Samo wpisanie skrótu DAP lub DDP nie wystarczy. Należy podać możliwie dokładne miejsce dostawy oraz wersję reguł Incoterms®.

Prawidłowy zapis może wyglądać następująco:

• DAP [dokładny adres lub punkt dostawy], Incoterms® 2020
• DDP [dokładny adres lub punkt dostawy], Incoterms® 2020

Na przykład:

DAP ul. Przykładowa 10, 30-001 Kraków, Polska, Incoterms® 2020

Im dokładniej zostanie określony punkt dostawy, tym mniejsze będzie ryzyko sporu dotyczącego kosztów przewozu, rozładunku i momentu przejścia ryzyka.

W umowie warto również ustalić:

• czy koszt rozładunku został uwzględniony w cenie transportu,
• jakie dokumenty musi przekazać każda ze stron,
• kto może występować jako importer,
• kto ponosi koszty magazynowania lub transportu zwrotnego,
• jakie są konsekwencje odmowy odbioru przesyłki,
• jak zostaną rozliczone dodatkowe opłaty przewoźnika.

Reguły Incoterms® nie określają między innymi momentu przeniesienia własności towaru, sposobu zapłaty ani pełnych konsekwencji opóźnienia lub niewykonania umowy. Te kwestie należy uregulować osobno.

Najczęściej zadawane pytania o DDP i DAP – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

• Kto płaci VAT przy DDP?
  Zgodnie z regułą DDP koszt należnego VAT-u importowego co do zasady ponosi sprzedawca. Incoterms® nie określają jednak, kto jest podatnikiem lub importerem w rozumieniu lokalnych przepisów. Możliwość zapłaty, odliczenia lub odzyskania VAT-u zależy od prawa kraju importu, statusu importera i posiadanej dokumentacji.
• Czy przy DAP kupujący zawsze płaci cło?
  Nie. Cło jest pobierane tylko wtedy, gdy jest należne i nie obowiązuje zwolnienie, preferencja lub stawka 0%. Kupujący nadal odpowiada jednak za przeprowadzenie odprawy importowej. Może również zapłacić VAT oraz opłaty przewoźnika lub agencji celnej.
• Co się stanie, jeśli przy DAP kupujący nie przeprowadzi odprawy?
  Towar może zostać zatrzymany, a przewoźnik może naliczyć koszty magazynowania, ponownej dostawy lub zwrotu. Jeżeli sprzedawca prawidłowo wykonał swoje obowiązki, dodatkowymi kosztami może zostać obciążony kupujący. Ostateczne rozliczenie zależy od umowy sprzedaży, warunków przewoźnika i przyczyny opóźnienia.
• Czym różni się DDP od DAP?
  Najważniejsza różnica między DDP a DAP dotyczy odprawy importowej i należności celno-podatkowych. Przy DDP odpowiada za nie sprzedawca, który organizuje również transport do wskazanego miejsca. Przy DAP transport organizuje sprzedawca, ale odprawę importową oraz należne cło i podatki rozlicza kupujący.
• Która reguła jest lepsza: DDP czy DAP?
  Wybór zależy od możliwości sprzedawcy i kupującego. DDP sprawdza się, gdy sprzedawca może legalnie przeprowadzić odprawę importową i chce zaoferować klientowi dostawę bez dodatkowych formalności po stronie odbiorcy. DAP jest częściej stosowane, gdy kupujący ma własne zaplecze celne lub sprzedawca nie może występować jako importer w kraju przeznaczenia.