Nadzór nad bezpieczeństwem produktów – zmiany w kompetencjach organów

W dniu 03.01.2026 r. weszła w życie ustawa o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów z dnia 07.11.2025r. (Dz. U. 2025 r. poz. 1826). Link do ustawy znajdą Państwo tutaj. Umożliwia ona stosowanie w Polsce rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z 10.05.2023 r. Nowe przepisy określają m.in. nowe kompetencje organów nadzoru takich jak Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) oraz Inspekcji Handlowej, które kontrolują produkty objęte procedurą celną w zakresie bezpieczeństwa produktu oraz wyższe kary administracyjne.

Gdzie mają zastosowanie nowe przepisy?

Zgodnie z wprowadzonym rozporządzeniem w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów 2023/988 zwanego inaczej jako rozporządzenie GPSR (General Product Safety Regulation), ustawę stosuje się do produktów wprowadzanych do obrotu lub udostępnianych na rynku w zakresie określonym w art. 2 wcześniej wspomnianego rozporządzenia. Celem rozporządzenia jest dostosowanie przepisów do sytuacji rynkowej, która związana jest z rozwojem nowych technologii i e-commerce, a jego przepisy obejmują obowiązki podmiotów gospodarczych, operatorów internetowych platform handlowych oraz wymagania odnośnie do ogólnego bezpieczeństwa produktów.

Przepisy rozporządzenia są stosowane bezpośrednio w państwach członkowskich, a ustawa z 03.01.2026 r. uzupełnia je w kontekście kompetencji organów nadzoru rynku, postępowań administracyjnych, postępowań nakazowych, nakładania kar pieniężnych czy kontroli bezpieczeństwa produktów (także kontroli sprzedaży na odległość).

Organy nadzoru rynku i ich nowe uprawnienia

Nowa ustawa nie wprowadza zmian do obowiązującego modelu organów nadzoru rynku. W sprawach ogólnego bezpieczeństwa produktu odpowiedzialnymi pozostaną Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) oraz Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (WIIH). Do nowych uprawnień i obowiązków prezesa UOKiK należą:

• Pełnienie funkcji łącznika, który współpracuje z instytucjami międzynarodowymi i bierze udział w pracach organów UE
• Uczestniczenie w procesie wzajemnej oceny pomiędzy Komisją Europejską i organami nadzoru UE
• Występowanie o przekazanie informacji i dokumentacji produktowej dotyczącej ich bezpieczeństwa
• Analiza i rozpatrywanie zawiadomień dotyczących zgodności produktów z przepisami i jego bezpieczeństwa
• Określenie krajowej strategii nadzoru rynku w zakresie bezpieczeństwa produktów
• Prowadzenie akcji sprawdzających organizowanych przez Komisję Europejską
• Wymierzanie pieniężnych kar administracyjnych za naruszenie przepisów

Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej prowadząc kontrole produktów w zakresie spełniania ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa również otrzyma dodatkowe kompetencje kontrole takie jak:

• Przeprowadzenie zakupu kontrolnego
• Żądanie przedstawienia dokumentacji technicznej produktu
• Żądanie przedstawienia danych dotyczących organizacji łańcucha dostaw i dystrybucji
• Możliwość uzyskania dostępu do wbudowanego oprogramowania produktu celem jego weryfikacji

Podwyższone progi kar i rozszerzenie odpowiedzialności na dodatkowe podmioty

W ramach ustawy przewidziane jest podniesienie wysokości sankcji, które niesie za sobą nieprzestrzeganie nowych przepisów oraz rozszerzenie katalogu podmiotów, które mogą być objęte administracyjnymi karami pieniężnymi. Oprócz producentów i importerów, karą mogą być również objęci dostawcy internetowych platform handlowych, dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego czy kontrolowane podmioty gospodarcze.

Wysokość kar opisuje Rozdział 3 ustawy. Przykładowo, producent, który wbrew obowiązkowi określonemu w art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2023/988 wprowadza do obrotu produkt niezgodny z ogólnym wymaganiem bezpieczeństwa określonym w art. 5 tego rozporządzenia, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości do 1 000 000 zł.

W jaki sposób zabezpieczyć się przed karami?

Przede wszystkim należy upewnić się, że dostawca/producent produktu dba o zgodność swojego towaru z normami bezpieczeństwa panującymi na terenie Unii Europejskiej. Konieczne może się okazać wprowadzenie procedur, które będą miały na celu weryfikację zgodności produktów z wymaganiami ogólnego bezpieczeństwa. W przypadku kontroli należy w pełni współpracować z UOKiK lub WIIH aby uniknąć dodatkowych kar, które mogą być nałożone w przypadku braku współpracy. Przykładowo:

Art. 85. Kontrolowany, który na żądanie wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej nie dostarcza produktu, o którym mowa w art. 31 ust. 1, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości do 200 000 zł.