Wprowadzenie towaru na europejski obszar celny

We współczesnej gospodarce praktycznie każde przedsiębiorstwo, nawet te o lokalnym zasięgu, ma zarówno pośrednie, jak i bezpośrednie powiązania międzynarodowe. Przedsiębiorstwa produkują i sprzedają towary. Do produkcji potrzebują często komponentów, które są bardziej dostępne poza Unią Europejską i wtedy może pojawić się potrzeba wprowadzenia towarów na Jednolity Rynek Europejski.

Handel zagraniczny i jego rodzaje

Przez zakup towarów lub usług z zagranicy, czyli inaczej mówiąc import, przedsiębiorstwo rozpoczyna proces – internacjonalizacji. Import to jedno z głównych pojęć pochodzących z prawa podatkowego (ustawa o podatku VAT i ustawa o podatku akcyzowym) i oznacza ono przywóz towarów z państwa trzeciego (np. Chin, Indii itp.) do Unii Europejskiej.

Import towarów to innymi słowy wprowadzenie towaru na europejski rynek celny, może mieć różną lokalizację. Miejscem importu jest zawsze państwo UE, w którym towary:

  • znajdują się w momencie ich dopuszczenia do swobodnego obrotu w Unii,
  • przestają podlegać procedurom specjalnym.

Do procedur specjalnych zaliczamy: składowanie w składzie celnym, uszlachetnianie czynne, odprawa czasowa, czy też tranzyt.


Jeśli przywozisz towary z USA przez port w Hamburgu, możesz rozpocząć tam procedurę tranzytu (tzw. T1) i zakończyć ją w kraju, miejscem importu jest wtedy Polska, gdzie płacisz z tego tytułu podatki i cło. Drugi sposób to dokonanie czynności związanych z wprowadzeniem towaru na europejski obszar celny. Mowa tu o zgłoszeniu celnym, które dokonuje się na dokumencie SAD (w formie elektronicznej).

Umiędzynarodowienie działalności następuje również wtedy, kiedy przedsiębiorstwo kupuje zagraniczną licencję lub franczyzę, albo też podpisuje umowę kontraktacyjną z zagranicznym odbiorcą.

Jednym z początkowych faz umiędzynarodowienia – obok importu – jest eksport, czyli sprzedaż towarów i usług za granicę. Często też pojawiają się nowe pojęcia, które są ściśle związane z akcesją Polski do Unii Europejskiej. Te nowe terminy na określenie i rozróżnienie obrotu międzynarodowego to:

  1. Obrót wewnątrzunijny – czyli odbywający się między państwami Unii Europejskiej.
  2. Obrót poza unijny – czyli odbywający się między przedstawicielami kraju członkowskiego UE (np. Polski) i krajów nienależących do Unii Europejskiej.

Europejski Obszar CelnyEuropejski Obszar Celny

Obrót poza unijny – jest to często obrót odbywający się między przedstawicielami kraju członkowskiego UE (np. Polski) i krajów nienależących do Unii Europejskiej.

Obrót wewnątrzunijny nie leży w gestii zainteresowania służb celnych, normy prawa celnego bowiem nie obejmują transakcji prowadzonych w ramach tego obszaru, odnoszą się one do norm prawa podatkowego.

Swobodny przepływ towarów jest uregulowany w art. 9-36 TR. Zgodnie z nimi tylko przepływ towarów w granicach Wspólnoty jest swobodny. Istnieje jednak obowiązek w przypadku firm, które osiągają określone obroty z państwami EU sprecyzowane przez Urząd Statystyczny do składania w formie elektronicznej w deklaracji INTRASTAT.

Podstawa prawna: 

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 2017 r. w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2018 (Dz.U. poz. 2471).


INTRASTAT jest to system gromadzenia danych, stosowany do dostarczania informacji statystycznych dotyczących wywozów i przywozów towarów wspólnotowych, nie będących przedmiotem zgłoszenia celnego. Tym samym zgłoszenia INTRASTAT składane są w celu dostarczenia niezbędnych informacji o obrocie handlowym towarami pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Organem Krajowej Administracji Skarbowej właściwym miejscowo w sprawach zgłoszeń INTRASTAT, w tym w sprawach wezwań, upomnień i postępowań dotyczących kar pieniężnych jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie.

Więcej informacji o zasadach dokonywania zgłoszeń INTRASTAT znajduje się na stronie: Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo – Celnych


Wobec państw trzecich obowiązuje wspólna taryfa celna (WTC). Tak więc w świetle przepisów celnych do obszaru Wspólnoty należą terytoria państw członkowskich z wyłączeniem:

  • Wysp owczych i Grendlandii (Dania),
  • Wyspy Helgoland i terytorium Buesingen (Niemcy),
  • Ceuty i Melilii (Hiszpania),
  • Terytoriów zamorskich Francji i Saint Pierre I Miquelon oraz Majotty (Francja),
  • Gmin Livigno i Ciampone d’Italia oraz wód krajowych jeziora Lugano (Włochy).

Handel zagraniczny po integracji Polski z Unią Europejską (UE) nabrał nowego znaczenia. Były on spowodowane zmianami przepisów prawa celnego i podatkowego.

Wspólnotowy Kodeks Celny

Efektem zmian jest m.in. podział obrotu zagranicznego na handel wewnętrzny i zewnętrzny.

Handel zewnętrzny (obrót poza unijny) obejmuje wszystkie transakcje związane z przemieszczaniem się towaru przez granice celne. Głównym aktem regulującym handel zewnętrzny jest Wspólnotowy Kodeks Celny. Stanowi on zbiór praw i obowiązków uczestników obrotu towarowego z zagranicą oraz określa uprawnienia służb celnych powołanych do jego kontroli. Należy zaznaczyć, iż przepisy WKC mają zastosowanie w odniesieniu do rzeczywistego obrotu poza unijnego. Jednym słowem oznacza to, iż wyłącznie faktyczny przywóz lub wywóz towaru z obszaru celnego WE wywołuje implikacje celne. Inną cechą obrotu definiowanego w przepisach celnych jest jego wymiar materialny, co oznacza, że przepisy WKC regulują obrót towarowy i odnoszą się jedynie do niego.

Niezwykle istotne jest, iż energia elektryczna w rozumieniu przepisów WKC uważana jest także za towar. Reguły obrotu wynikające z preambuły Wspólnotowego Kodeksu Celnego mają zastosowanie, jeśli obrót jest nie tylko rzeczywisty i materialny, ale przede wszystkim musi być dozwolony Decydują o tym występujące w prawodawstwie polskim, unijnym i międzynarodowym ograniczenia i zakazy.

Instrumenty chroniące wymienione obszary mogą bezwzględnie wykluczyć wspomniany obrót i są to wówczas zakazy i przywozu zwane np. embargiem eksportowym lub importowym, a także inne ograniczenia wymagane odrębnymi przepisami wewnętrznymi danego kraju (Sanepid, Wijhars czy inne).

Transakcja w handlu zagranicznym oznacza zbiór porozumień tj. umowę główną (np. kupna, sprzedaży) i umowy dodatkowe, które umożliwiają realizację umowy głównej.

Oprócz ograniczeń w UE występuje także rozwinięty system preferencji mający za zadanie rozwijać import danych towarów z określonych kierunków geograficznych, oznaczający w praktyce po przedstawieniu stosownych dokumentów w oryginale w momencie odprawy celnej jak np. świadectwo A.TR czy EUR.1 brak powstania zapłaty cła. Pozostaje jedynie podatek VAT lub inna opłata dodatkowa wynikająca z ochrony rynku(np. cło antydumpingowe).


Jacek Derda

Zewnętrzny ekspert ds. handlu międzynarodowego


Wykorzystaj kod rabatowy i zaoszczędź na przesyłce​

Wpisując ten kod rabatowy otrzymasz 12% zniżki na przesyłki krajowe i międzynarodowe. Kod przeznaczony dla indywidualnych użytkowników naszej platformy. Dziel się wiedzą, rozwijaj i wysyłaj taniej z GlobKurier.pl