Turcja – przegląd procedur celnych

Ważną rolę w wymianie towarowej między krajami EU a państwami trzecimi odgrywa Turcja. To kraj nie tylko słynący z turystyki, ale też o wielkich możliwościach gospodarczych. Każdy przedsiębiorca, który oprócz wakacji w Turcji chce dokonywać wymiany towarowej z tym krajem, powinien zaznajomić się z poniższymi wskazówkami dotyczącymi odpraw eksportowych (wywóz) czy importowych (dopuszczenie do obrotu).

Turcja - przegląd procedur celnych

Niezbędny numer EORI

Pierwszym krokiem przed dokonaniem eksportu czy importu z państwa trzeciego w naszym wypadku z Turcji należy uzyskać na platformie usług elektronicznych PUESC numer EORI (Wspólnotowy System Rejestracji i Identyfikacji Podmiotów Gospodarczych, ang. Economic Operators’ Registration and Identification). W Polsce przyjęto generalną zasadę tworzenia numeru EORI przedsiębiorcy na podstawie jego numeru NIP. Szczegółowe kroki jak uzyskać numer EORI znajdziecie na stronie Puesc.gov.pl/eori. Bez uzyskania tego numeru nie jesteśmy w stanie dokonać odprawy celnej czy to w eksporcie, czy też w imporcie na terenie EU. Należy zadbać o to stosunkowo wcześnie, gdyż rejestracja numeru EORI trwa od kilku do kilkunastu dni. Dla początkujących przedsiębiorstw, które po raz pierwszy spotkają się z odprawą celną, wszystko może wydać się bardzo skomplikowane. Jednak warto pamiętać, że sprowadzające się do zapłaty należności celno-podatkowych w imporcie, czy też wystawienia stosownych dokumentów w eksporcie (wywozie).

Agencje celne

Możemy skorzystać w tym celu z wyspecjalizowanych w tych procedurach firm spedycyjno-transportowych zazwyczaj posiadających swoje agencje celne. Aby skorzystać z takich usług, należy skontaktować się z agencją celną, którą w pierwszym kroku musimy upoważnić (dać jej pełnomocnictwo) do reprezentacji w naszym imieniu przed urzędem celno-skarbowym. Warto pamiętać, aby zadbać o wszystkie procedury stosunkowo wcześniej. Agencja celna musi dokonać powiązania naszej firmy w systemie (PDR) danych referencyjnych na platformie PUESC.

Eksport i faktura handlowa

Dla przedsiębiorstw, które eksportują towary do Turcji, do odprawy celnej w niezbędne jest wystawienie faktury handlowej w przypadku transakcji kupno/sprzedaż z następującymi danymi:

  • eksporter/importer,
  • numer i data wystawienia faktury,
  • nazwa, ilość sztuk, cena jednostkowa,wartość końcowa,
  • kraj pochodzenia,
  • ilość opakowań,
  • waga brutto,
  • waga netto,
  • warunki dostawy wg Incoterms 2010

Pewne informacje mogą być ujęte w liście pakunkowym. W przypadku wysyłki bezpłatnych próbek handlowych wystarczy wystawić fakturę pro formę z w/w informacjami z dopiskiem: <<próbki bezpłatne, wartość tylko dla urzędu celnego>>.

A.TR – zerowa stawka cła

Należy przygotować też świadectwo przewozowe A.TR, które poprawnie wypełnione i zalegalizowane przez urząd celno-skarbowy w Polsce uprawnia przy odprawie importowej w Turcji przedstawione w oryginale do zastosowania zerowej stawki cła na mocy umowy EU-Turcja. Świadectwo przewozowe A.TR jest świadectwem świadczącym o statusie danego towaru, a nie potwierdzającym jego kraj pochodzenia. Analizując to na przykładzie: towar kupiliśmy wcześniej w USA, sprowadziliśmy go do Polski, a następnie chcemy go wysłać do Turcji. Kluczowym aspektem jest, że po zapłaceniu należności celno-podatkowych w imporcie towar z USA zyskuje status unijnego. Taki towar może być wysłany do Turcji bez konieczności ponownych opłat.

Świadectwo pochodzenia

Coraz częściej importerzy w Turcji oprócz świadectwa przewozowego, dodatkowo życzą sobie świadectwo pochodzenia, w którym wpisany jest konkretny kraj pochodzenia. W tym przypadku musimy przedstawić w urzędzie stosowne dokumenty potwierdzające kraj pochodzenia wywożonego towaru do Turcji. W razie potrzeby udostępnić je na każde wezwanie organu celno-skarbowego w okresie kolejnych 5-ciu lat. Dodatkowo takie świadectwo należy również potwierdzić w Krajowej Izbie Handlowej — najbliższa znajduje się w Katowicach.

Duplikat dokumentów

W przypadku kradzieży lub zagubienia wspomnianych świadectw: A.TR czy świadectwa pochodzenia istnieje możliwość wystawienia duplikatu. Jeśli wspomniane świadectwa nie zostały wystawione z przesyłką, istnieje możliwość wystawienia w/w w trybie retrospektywnym. Względem niektórych towarów importer w Turcji może wymagać, abyśmy w momencie wywozu z Polski wystawili świadectwo przewozowe EUR.1.(stal, produkty spożywcze). W momencie zakończenia odprawy w urzędzie otrzymamy droga elektroniczną komunikat IE529, a po opuszczeniu przesyłki terytorium EU komunikat IE599. Warto pamiętać, że brak tego komunikatu skutkuje dla firmy brakiem możliwości odpisania podatku VAT.

Cło a podatek VAT

W przypadku importu do odprawy przedsiębiorca przedkłada tłumaczenie faktury z informacją, co jest przedmiotem importu. Informacja musi bardzo dokładna i określać towar w jak najbardziej precyzyjny sposób, tak aby przyporządkować mu odpowiedni kod taryfy celnej. Po przedłożeniu oryginału poprawnie wypełnionego i zalegalizowanego w tureckim urzędzie celnym dokumentu w postaci świadectwa przewozowego A.TR importer w Polsce analogicznie na mocy umowy EU -TR nie zapłaci cła a jedynie podatek VAT. W zależności od sprowadzanego towaru wynosi on odpowiednio 8 lub 23%.

Certyfikat zgodności

Oprócz świadectwa A.TR do odprawy w zależności od rodzaju importowanego towaru trzeba będzie przedłożyć certyfikat zgodności (w przypadku maszyn, urządzeń) bądź inne dokumenty niezbędne do dokonania odprawy importowej na mocy odpowiednich przepisów celnych (Sanepid, Dokument Nadzoru). Ten ostatni obowiązuje do importu aluminium o wadze przekraczającej 2500 kg oraz niektórych wyrobów stalowych powyżej 5000 kg. Dokument ten należy uzyskać w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii Departament Małych i Średnich Przedsiębiorstw tel. +48222500123. Wniosek możemy wysłać elektronicznie, ale należy pamiętać, aby pod żadnym pozorem nie zostawiać tego na ostatnią chwilę. Zazwyczaj trwa to od 3 do 5 dni. Co ważne, wydanie pozwolenia jest bezpłatne. Dokument nadzoru musimy w momencie odprawy celnej przedstawić również w oryginale.

Wyroby tekstylne, stalowe — kod taryfy celnej

W przypadku wyrobów tekstylnych czy artykułów spożywczych musimy do odprawy celnej przedłożyć skład surowcowy, który wyjaśnia taryfikacje towaru, a w niektórych przypadkach dodatkowo ilość m2, sztuki — jako jednostkę uzupełniającą w zgłoszeniu. W przypadku wyrobów stalowych do odprawy będzie niezbędne świadectwo EUR.1. Dysponując kodem taryfy celnej, możemy sprawdzić na stronie internetowej:

Turcja - przegląd procedur celnych

Informacje o środkach pozataryfowych (Ograniczenia) oraz podejrzeć stawki cła, VAT dla naszego towaru oraz akty prawne. Można też skorzystać z infolinii i zadzwonić na informację celną gdzie uzyskamy odpowiedź na wszystkie pytania z zakresu przepisów celnych i podatkowych (22) 330 03 30.

Rewizja towaru

W trakcie odprawy celnej importowej w przypadku weryfikacji zgłoszenia celnego — urząd celny może przeprowadzić rewizję towaru, a nawet poprać jego próbki w celu sprawdzenia, czy powyższy towar można dopuścić do obrotu na polskim obszarze celnym. Może również zażądać dodatkowych dokumentów: jak oświadczenia czy dany towar nie zawiera azbestu (w przypadku tworzyw sztucznych) oraz substancji zubożających atmosferę (w przypadku substancji chemicznych, czy wszelkiego rodzaju maszyn zaopatrzonych w płyny techniczne).

Komunikat POD i dług celny

Jeśli odprawa przebiegnie bez problemów, otrzymamy odpowiednio komunikat POD (zapoznanie się z długiem celnym). Dług celny musimy zapłacić w terminie do 10 dni od daty zapoznania się z tymże długiem. Po tym terminie zgłoszenie celne stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego zgodnie z art.3a &1pkt2 i &2 pkt 1 ustawy z dnia 17 r. czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r poz.559, z pózn.zm.). Po uregulowaniu należności celno-podatkowych otrzymamy kolejny komunikat ZC 299. To poświadczone zgłoszenie celne, zwalniające towar/przesyłkę z odprawy i dopuszczającej towar do obrotu na polskim obszarze celnym.


Jacek Derda

Zewnętrzny ekspert ds. handlu międzynarodowego


Wykorzystaj kod rabatowy i zaoszczędź na przesyłce​

Wpisując ten kod rabatowy otrzymasz 12% zniżki na przesyłki krajowe i międzynarodowe. Kod przeznaczony dla indywidualnych użytkowników naszej platformy. Dziel się wiedzą, rozwijaj i wysyłaj taniej z GlobKurier.pl