Przepisy ADR – czym są? Czego dotyczą?

Przepisy ADR obejmują przewóz, pakowanie oraz wszelkie manipulowanie ładunkami określanymi jako niebezpieczne. Umowa tego rodzaju zawiera wykaz ładunków, szkolenia uczestników przewozu, wymagania dotyczące pojazdów (a także pojemników, opakowań), zasady zachowania i oznakowania przewożonych ładunków, pojazdów i opakowań. W skrócie można stwierdzić, że przepisy ADR określają zbiór niezbędnej dokumentacji obejmującej przewóz towarów niebezpiecznych.

Przepisy ADR – Konwencja europejska

Tradycje przepisów o ładunkach niebezpiecznych sięgają co najmniej połowy XX wieku. ADR jest zwieńczeniem dyskusji dotyczących maksymalnego zabezpieczania towarów określanych potocznie jako „ryzykowne”. Umowa dotycząca krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego została sporządzona w Genewie 30 września 1957 r. W Polsce ADR został ratyfikowany prawie 20 lat później, bo dopiero w 1975 r. Obecnie umowa obowiązuje w 46 krajach.

Zadaniem umowy ADR było ustandaryzowanie przepisów dotyczących gwarancji bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych – mogących stanowić zagrożenie dla osób, mienia i środowiska naturalnego.

Co możemy znaleźć w ADR?

W regulaminie ADR można znaleźć zapisy obejmujące np. różnorodne zagrożenia, które mogą być wywołane poprzez przewóz ładunków niebezpiecznych oraz metody zapobiegania takim zagrożeniom. W praktyce oznacza to regulację warunków bezpiecznego transportu drogowego towarów niebezpiecznych, dokładne określenie sposobów zabezpieczania takich ładunków oraz zaznaczenie wymagań obejmujących oznakowanie środków transportu. W umowach ADR zawsze znajdują się spisy obowiązkowego wyposażenia pojazdu.

Skrócona nazwa dokumentu wzięła się od francuskiego tytułu: L’Accord européen relatif au transport international des merchandises Dandereuses par Route.

Czy przepisy ADR są uaktualniane?

Regulaminy ADR muszą być nieustannie modyfikowane. Ma to swoje wytłumaczenie. Głównym powodem ciągłych zmian przepisów są zmiany ruchu na drogach (w tym np. większe natężenie samochodów) oraz ciągłe pojawianie się nowych rodzajów ładunków. Regulamin jest aktualizowany w cyklu dwuletnim, w roku nieparzystym. Obecnie przewoźnicy stosują się do zasad opisanych w regulaminie na lata 2017-2019.

Co istotne – nigdy nie można opierać się na zdezaktualizowanych zasadach. Błędne jest przekonanie, że „wiele nie mogło się zmienić”. Wbrew pozorom branża transportowa jest bardzo dynamiczna.

Najnowsze przepisy ADR na lata 2017-2019

Przepisy ADR z umowy na lata 2017-2019 zaczęły obowiązywać od początku roku 2017. Co ważne, nie trzeba było ich jednak stosować od razu. Do 1.07.2017 r. miały charakter dobrowolny. Po tym terminie stały się obligatoryjne dla wszystkich przewoźników. W Polsce ADR 2017-2019 był wprowadzony relatywnie późno (choć nie na ostatnią chwilę), bo w czerwcu 2017.

NAJWAŻNIEJSZE ZMIANY W UMOWIE ADR NA 2017-2019

W najnowszej umowie ADR wprowadzono sporo zmian. Przede wszystkim dotyczą one definiowania zagrożeń. Wprowadzono m.in. takie terminy, jak:

  • CNG – gaz ziemny sprzężony o wysokiej zawartości metanu;
  • LNG – gaz ziemny skroplony o wysokiej zawartości metanu;
  • SAPT – temperatura samoprzyspieszającej się polimeryzacji, jest to najniższa temperatura, w której może dojść do polimeryzacji substancji znajdującej się w opakowaniu, DPPL lub w cysternie w czasie przewozu;
  • rozładunek – terminem tym określa się wszystkie czynności wykonywane przez rozładowującego zgodnie z definicją rozładowującego.

Należy podkreślić, że niektóre definicje stosowane we wcześniejszych umowach zostały zaktualizowane. Mowa tu m.in. o terminach:

  • DPPL elastyczny – dodano pojemność korpusu, która nie może przekraczać 15 m3;
  • załadunek – to wszystkie czynności, które są wykonywane przez załadowcę zgodnie z definicją załadowcy;
  • naczynie ciśnieniowe awaryjne – pojemność wodna naczynia została zwiększona z 1000 do 3000 litrów;
  • napełniający – ustalono, że jes to przedsiębiorstwo, które dokonuje napełniania towarów niebezpiecznych do cystern.

Zmieniono także klasyfikację towarów niebezpiecznych. Dodano nowe numery UN (tabela 3.2). Zaktualizowane zostały wymagania dotyczące UN 3166. Dopisano przepisy szczególne, które klasyfikują pojazd, silnik lub urządzenie ze względu na ich zasilanie. Dodano także opis nowego kontenera (elastyczny do przewozu luzem typu BK3).

Przewoźnicy powinni zwrócić szczególną uwagę na zmiany obejmujące konstrukcję i dopuszczenie pojazdów do przewozu towarow niebezpiecznych (zarejestrowanych po 31.03.2018 r.). Nowe przepisy ADR zakazują przewożenia towarów niebezpiecznych za pomocą pojazdów OX. Nieco zmieniono także wymogi dotyczące wyposażenia pojazdów przewożących przedmioty wybuchowe (typ EX II).

Doradca ADR

Od 2003 r. każde przedsiębiorstwo, które trudni się transportem drogowym towarów niebezpiecznych, jest zobligowane do współpracy z Doradcą ADR, czyli doradcą ds. bezpieczeństwa. Jego zadaniem jest pomoc w realizacji wymagań, które nakłada na przewoźnika Konwencja ADR. W praktyce mowa tu m.in. o sporządzaniu obowiązkowych sprawozdań rocznych do wojewody, wprowadzanie odpowiednich procedur i instrukcji bezpieczeństwa. Za brak współpracy z Doradcą ADR przewidziane są kary – zgodnie z ustawą o transporcie drogowym (Dz. U. 2001 nr 125 poz. 1371, art. 92).

Czym jest tablica ADR?

Tablica ADR to pomarańczowa, odblaskowa tablica informacyjna. Umieszcza się ją na pojazdach, które przewożą substancje niebezpieczne. Tego typu oznaczenie musi zawierać dwa numery rozpoznawcze przewożonej substancji, w tym:

  • numer rozpoznawczy niebezpieczeństwa (są to dwie lub trzy cyfry umieszczone w liczniku);
  • numer rozpoznawczy materiału (cztery cyfry umieszczone w mianowniku).

Tablica ADR jest stosowana zarówno przy cysternach, jak i przy przewozach luzem. Do transportu w sztukach przesyłki stosuje się tablice pomarańczowe bez numerów rozpoznawczych.